Een objectief en reproduceerbaar rekenmodel om het maximumaantal coffeeshops per gemeente te onderbouwen — op basis van vraag, verzorgingsgebied en normproductiviteit, in plaats van historisch gegroeide vuistregels.
In Nederland bestaat geen wettelijk vastgelegde norm voor het aantal coffeeshops per gemeente. Gemeenten leunen vaak op de vuistregel van één coffeeshop per 15.000–20.000 inwoners — bestuurlijk handig, maar niet onderbouwd met vraag of capaciteit.
Het instellen van een maximum leidt tot feitelijke schaarste. Uit vaste jurisprudentie, de VNG-handreiking Schaarse vergunningen en recente coffeeshop-uitspraken volgt dat een maximumstelsel moet voldoen aan de eisen van zorgvuldigheid, evenredigheid en non-willekeur (art. 3:4 Awb). Een historisch aantal of abstracte inwonernorm volstaat dan niet.
Dit rekenmodel biedt gemeenten, ondernemers en rechters een toetsbaar kader. In zes stappen wordt — via omvang- en marktklassen, scenario's, normklassen en expliciete parameters — het benodigde aantal coffeeshops berekend op basis van vraag (koopmomenten) en normproductiviteit per coffeeshop.
Het model bouwt voort op eerder onderzoek van Breuer & Intraval en Ecorys en is uitgewerkt met rekenvoorbeelden voor onder andere Helmond en Rotterdam. Het rekenmodel is op 25-02-2026 vastgelegd via i-DEPOT bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom onder nummer 157925.
Tijdlijn
Juridische stappen — van heden terug in de tijd
2026 – heden
In gebruikInzet bij gemeenten en juridische procedures
Het rekenmodel wordt ingezet als onderbouwing en tegenwicht bij gemeentelijke maximumstelsels en in procedures over schaarse vergunningen voor coffeeshops.
25 feb 2026
i-DEPOT 157925Vastlegging bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom
Het volledige rekenmodel — stappenstructuur, normklassen, parametersets, scenario-indeling en formules — is op 25-02-2026 vastgelegd via i-DEPOT bij het BBIE onder nummer 157925.
jan 2026
PublicatieEindversie rekenmodel + rekenvoorbeelden
Definitieve methodiek met volledig uitgewerkte rekenvoorbeelden voor Helmond (lokaal) en Rotterdam (bovenlokaal/structureel).
2025
MethodiekNormklassen, parameters en scenario's vastgelegd
Vertaling van vraagcomponenten naar omvang- en marktklassen, normklassen I–IV en scenario's L/R/T — afgeleid uit referentieonderzoeken van Breuer & Intraval en Ecorys.
2024 – 2025
OnderzoekAnalyse gemeentelijke praktijk en jurisprudentie
Onderzoek naar feitelijke aantallen coffeeshops per gemeente, bestaande vuistregels (1 per 15.000–20.000 inwoners), Awb-evenredigheidstoets en het Didam-kader bij feitelijke schaarste.
2024
AanleidingSchaarse vergunningen voor coffeeshops
Vanuit het project Schaarse vergunningen ontstaat de behoefte aan een objectieve, reproduceerbare onderbouwing van het maximumaantal coffeeshops — los van historisch gegroeide aantallen.